Czy zabiorą ze sobą historię

Osoby słabo znające historię Miłkowa zapraszam dzisiaj na krótką opowieść o niemych świadkach historii, powoli przechodzących w stan niebytu. Opublikowana mapa pozwoli bardziej odnaleźć się w przedwojennym Miłkowie , chociaż dzisiejszy widok odbiega nieco od tego pokazanego na mapie. Niektóre punkty można odnaleźć nieco łatwiej. Zostały podkreślone. Dwa czarne kółka, to miejsca gdzie odnajdziemy charakterystyczne dęby. Długa ciągła kreska to przebieg kolejki wąskotorowej Sapiehów. Regularna linia miała początek niedaleko dzisiejszej kaplicy św. Huberta, przy drodze Stare Sioło - Miłków. W to miejsce dowożono drewno z małych śródleśnych kolejek rozbieranych po wyrębie drewna. Kolejka kończyła swój bieg w tartaku Sapiehów, w pobliżu siedziby dzisiejszego Nadleśnictwa Oleszyce. Krótsza czarna kreska to domniemane miejsce połosy. Miejmy świadomość, że kiedyś w pobliżu zabudowań znajdowały się pola i pastwiska. Dzisiaj te miejsca porasta las. Wędrując w ich pobliżu musimy użyć swej wyobraźni, by nawiązać do czasów przedwojennych. Jadąc od strony Dzikowa przez Lebiedzie napotykamy na " Plac Kozickiego ". Przed wojną w tej gajówce urzędował gajowy Michał Kozicki. Starsi mieszkańcy mieszkający w tej okolicy opowiadali, że na terenie gajówki znajdowała się studnia z bardzo dobrą wodą. Spieczonym słońcem rolnikom lub powracającym z wyjazdów, łyk świeżej wody dawał wytchnienie. Przy studni było wiadro i postawiony garnuszek. Ot polska wiejska gościnność. Posuwając się na południe, po kilkudziesięciu metrach natrafimy na potężny dąb. Obecnie widać już na nim upływ czasu. Olbrzymie czarne nacieki powiększające się z miesiąca na miesiąc świadczą o tym, że jego najlepszy czas minął. Umownie możemy powiedzieć, że to taki symboliczny " Witacz ".Tuż za nim znajdowały się pierwsze miłkowskie gospodarstwa. Przedwojenna stara droga zaprowadziłaby nas na koniec Wólki Miłkowskiej. Ostatnie gospodarstwo z tej strony Wólki należało do rodziny Ożańskich. W pobliżu Wólki leżały Karczmarze / potocznie zwane Kaczmarami / i bardziej na zachód, Perżyły.

W odległości około 300 m od posesji Ożańskich w stronę północną / w kierunku Miłkowa / rośnie drugi symboliczny dąb . Zwany dębem ' Kunasza " z racji położenia na posesji znanego mieszkańca Miłkowa o tym nazwisku. Można by rzec, że te dwa drzewa były świadkami wielu wydarzeń. Niestety historie w ich okolicy obfitowały w tragiczne wydarzenia.

Dzisiaj słów kilka o okolicy "Witacza ". Najdobitniej tragizm wydarzeń przeżyli mieszkańcy pierwszych numerów Miłkowa. W czasie potyczki dnia 15 IX 1939 roku, toczonej głównie w okolicy cerkwi, został w głowę postrzelony niemiecki podoficer. Ten fakt tak mocno rozsierdził Niemców, że postanowili swoja frustrację wyładować na niczemu winnych mieszkańcach. Mianowicie rozpalone snopy słomy stawiali w drzwiach chałup i budynków gospodarczych. Większość zabudowań kryta była strzechą, można sobie wyobrazić przerażenie ludzi i dzieci. Z dymem poszło 28 budynków. Siedem rodzin zostało pozbawionych wszystkiego. Wg książki Jana Kucy " Miłków Niezapomniana Wieś " los ten dotknął dwie rodziny Cieplickich. Taki sam los spotkał ich sasiadów Kuców, Bartko, Lisów, Wasyla Maślanki i Teniucha. Przecież było po zbiorach, stodoły pełne zboża i siana. Zwierzęta znajdujące się w oborach nie miały szans. Ocalały jedynie te, które były na pastwiskach. Straty ogromne. Trauma niesamowita. Przerażone panicznie bojące sie dzieci, lament mieszkańców i przerażający ryk palonych sie żywcem zwierząt. To obraz , którego świadkiem był " Witacz ". Ci ludzie przeżyli, ale tylko dzięki solidarności, życzliwości i wzajemnej pomocy. To tylko jedno z tragicznych wydarzeń w pobliżu pierwszego dębu. O następnych w następnym poście